TEKİR’İ “ATAYURT” YAPAN ÖRNEK ÇİFTLİK             Mustafa Kemal (Atatürk) muhtelif tarihlerde olmak üzere Silifke’yi dört defa ziyaret etmiştir. İlk ziyareti 27 Ocak 1925 Salı gününe rastlamaktadır. Ata’nın ilk gelişinin nedenlerinden biri Silifke’de uygun bir arazi satın almak ve tarım faaliyetlerine örnek olacak bir çiftlik kurmaktır. İkinci ziyaretini 12 Mayıs 1926 Çarşamba günü yapmış, iki gündüz iki gecesini Taşucu’nda, üç gündüz iki gecesini çiftliğinde geçirmiş olup, ziyareti beş gündüz dört gece sürmüştür. Üçüncü ziyaretini 11 Şubat 1931 Çarşamba günü gerçekleştirmiştir. Ata bu ziyaretini, Antalya üzerinden Ege Vapuru ile Mersin’e geçerken yapmış, Taşucu’na çıkıp oradan Silifke’ye gelmiştir. Daha sonra çiftliğine gitmiş, geç vakitlerde Silifke’ye dönmüş, oradan Taşucu’na geçerek Ege Vapuru ile Mersin’e hareket etmiştir. Dördüncü ziyareti 20 Şubat 1935 Çarşamba günüdür. Ata bu ziyaretini de Antalya’dan dönüşte ve yine Ege Vapuru ile yapmıştır. Taşucu’nda yapılan karşılama merasiminden sonra Silifke üzerinden çiftliğe geçmiş ve aynı gün ayrılmıştır.             Atatürk’ün bölgemizdeki hatırasını yaşatmak için “Tekir” adıyla bilinen mahalle “Atayurt”a, Susanoğlu ise “Atakent”e dönüştürülmüştür.             M. Kemal Atatürk’ün Silifke’de uğradığı/kaldığı mekânlar Atayurt Gazi Çiftliği, Atatürk Evi ve Etnoğrafya Müzesi, Hükümet Konağı, Silifke Lisesi, Türkocağı Binası, Cumhuriyet Halk Fırkası Binası ve Taşucu’nda Sadık Taşucu’nun evidir. Bu mekânlardan Türkocağı Binası, Cumhuriyet Halk Fırkası Binası ve Sadık Taşucu’nun evi günümüzde mevcut değildir.   SİLİFKE ATAYURT GAZİ ÇİFTLİĞİ Konumu: Gazi Çiftliği, Silifke merkezine 12 km. uzaklıkta olup Olukbaşı Mahallesi sınırları içinde yer almaktadır. Tarihçe:             Büyük Önder Mustafa Kemal (Atatürk) Paşa, 1930’lu yılların başlarında, modern ziraatı ve kooperatifçiliği teşvik etmek ve halka benimsetmek için bir ulusal ziraat seferberliği başlatmış ve ülkenin tarıma uygun yerlerinde “Atatürk Çiftlikleri”, o zamanki adı ile Gazi Çiftlikleri kurulmuştur. Atayurt Gazi Çiftliği, yöresel adıyla Tekir Çiftliği Mustafa Kemal (Atatürk) Paşa’nın 1934 yılında genç Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Tarım Kredi Kooperatifi’ni kurduğu yer olarak, bu seferberliğin en önemli kilit taşlarından birini teşkil etmektedir. Büyük Önder, konuya verdiği önemi anlatmak ve toplumu bu yönde teşvik için, Atayurt Gazi Çiftliği’nde kurulan bu Tarım Kredi Kooperatifi’nin 1 numaralı üyesi olmuştur.             Kooperatifçilik Müzesi ve Kütüphanesi haline dönüştürülmesi istemi ile Adana Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nun 06.10.1994 gün ve 1913 sayılı kararı ile Gazi Çiftliği’nde 1 pafta 728, 712, 1786, 1819 parseller ile P32.a4.1b pafta 641 parselde yer alan taşınmazlar, Taşınmaz Kültür Varlığı olarak tescil edilmişlerdir.             T.C. İçel Valiliği İdare Kurulu Müdürlüğü’nün 17.08.1995 tarih ve 11/3256 no’lu Kararında “İlimiz Silifke ilçesi Tekir Çiftliği’nde bulunan tapunun 1 pafta 712 ile yine 1 pafta 1786-1819 parsellerinde kayıtlı iki kooperatif binasına ait 5228 metrekarelik gayrimenkullerin Kültür Bakanlığı tarafından aslına uygun bir şekilde Çukurova Üniversitesi’nce restore edildikten sonra birinin Atatürk Kooperatifçilik Anıt Müzesi ve Uluslararası Kooperatifçilik Araştırma Merkezi ve Kütüphanesi’ne dönüştürülmek üzere kamulaştırılmasında 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 5/a-5.maddesi gereğince kamu yararı bulunduğuna Kurulumuzca oybirliği ile karar verildi.” denilmektedir. Mülkiyet ve Statü : 1 pafta 728 parsel: Gazi Çiftliği İlkokulu Binası (kooperatif idari binası) yer almaktadır. Atayurt Gazi Çiftliği tapu kayıtlarında; Parsel büyüklüğü: 2790 m2 Yapı Vasfı            : Kargir okul ve bahçesi Sahibi                   :İl Özel İdare Müdürlüğü olup önce Atayurt Belediye Başkanlığı’na, son kullanımında ise Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na tahsis edilmiştir.             Gazi Çiftliği’nde 1936 yılında köylü-devlet işbirliği ile yapılan ilkokul binası, 1955 yılına kadar Kooperatif Binası ve Bölge Ziraat Okulu-Uygulama Okulu- olarak, 1955’ten sonra ise köy ilkokulu olarak kullanılmıştır. Taşımalı öğretim sistemine geçilmesiyle beraber öğrenciler başka bir okula alınmış ve bina tamamen kullanımdan çıkmıştır.             Adana Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nun 09.10.2000 gün ve 3889 sayılı kararı ile uygun bulunmuş rölöve, renevasyon ve restorasyon projesi doğrultusunda Atayurt Belediye Başkanlığı tarafından restorasyonu gerçekleştirilmiştir.             Yapıda birincil işlev olarak “eğitim” fonksiyonlarının çağdaş gereksinimler paralelinde devamının sağlanması amacıyla; geniş yelpazeli bir “Hizmet İçi Eğitim”, “Bölgesel Eğitim”, “Seminer” ve benzeri eğitim ağırlıklı faaliyetlere uygun olarak düzenlenmesi, ikincil işlev olarak da ulusal tarihimizi yansıtması ve gelecek nesillere geçmişi anlatabilmesi amacı ile bir bölümünün topluma açık “Müze” olarak düzenlenmesi öngörülmüştür.             Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından kurumlarına tahsis süreci içerisinde binada yöre kadınlarına yönelik eğitim faaliyetlerine ağırlık verilmiştir. Biçki dikiş kursları başta olmak üzere kadın el ürünleri tanıtım ve pazarlama çabalarına ekonomik katkı sağlanmaktadır. Binada bir kütüphane oluşturulmuştur. Binayı ziyaret edenler yapının geçmişi hakkında fotoğraflar ve video gösterimi ile bilgilendirilmektedir. 1 pafta 712 parsel : Parsel büyüklüğü : 2988 metrekare Yapı Vasfı             : Kargir ev ve bahçe Sahibi                    : Maliye Hazinesi olup Kültür  ve Turizm Bakanlığı’na tahsislidir.             Lojman binasıdır. Taşınmaz, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca tahsis amacında kullanılacağı zaman, tahliye konusunda ihtilaf çıkmaması için 2942 sayılı Kanunun 23. maddesinde yer alan beş yıllık sürenin kaçırılmaması ve beş yıllık süre gözetilerek evi istenildiği tarihte tahliye edeceğine dair Silifke 1.Noterliğince 16/04/2007 tarihinde düzenlenmiş taahhütname ile taşınmazda Mustafa ÇAVUŞOĞLU oturmaktadır. 1 pafta 1786 parsel : Parsel büyüklüğü : 916 mmetrekare Yapı Vasfı           : Kargir ev ve bahçe Sahibi                  : Maliye Hazinesi olup Kültür ve Turizm Bakanlığı’na tahsislidir.             Yönetim Kurulu binasıdır. İçinde oturmaya devam edilmektedir. 1 pafta 1819 parsel : Parsel büyüklüğü: 1324 metrekare Yapı Vasfı            : Kerpiç ev ve bahçe Sahibi                  : Maliye Hazinesi olup Kültür  ve Turizm Bakanlığı’na tahsislidir.               Yönetim Kurulu binasıdır. Parsel üzerinde kerpiç bir ev ile kargir bir ev bulunmaktadır. Her iki evde oturmaya devam edilmektedir. P32.a4-1b pafta, 641 parsel : Parsel büyüklüğü: 2375 metrekare Yapı Vasfı            : Ev ve arsa Sahibi                   : Kültür ve Turizm Bakanlığı             Karakol binasıdır. Boş ve yıkık durumdadır. Restore edilerek önemli tarihi olaya sahne olmuş bu binanın da ilk kuruluş amacına uygun olarak yeniden kullanımının sağlanması ve ulusal kültüre kazandırılması önem taşımaktadı.  ‘Gazi Çiftliği Ulusal Tarım Müzesi’ Projesi Çalışmaları             Silifke Müze Müdürlüğü arşiv kayıtlarına göre; Silifke Kaymakamlığı’nın 18.12.2009 tarih ve 2067 sayılı yazıları ile bu yerin Atatürk Müzesi olarak oluşturulması için Müzeye konulacak malzemelerin hazırlanması ve Silifke Müze Müdürlüğü koordinesinde düzenlemenin yapılması Atayurt Belediye Başkanlığı, İlçe Tarım Müdürlüğü ve Ziraat Odası Başkanlığı’ndan istenmiştir. Bu amaçla Silifke Müze Müdürlüğü’nde 29.12.2009 tarihinde görevlendirilen kurumlar toplanmıştır.               Silifke Atayurt “Gazi Çiftliği Ulusal Tarım Müzesi” Projesi’nin kısa vadede hayata geçirilebilmesi için değerlendirme bu toplantıda yapılmış olup aşağıdaki kararlar alınmıştır; -Müze Düzenlemesi İçin: İlgili kuruluş/kuruluşlardan gerekli izinlerin alınması sağlanacaktır. Silifke Müze Müdürlüğü’nün 25.12.2009 tarih ve 1502 sayılı yazısı ile konunun araştırılarak incelenmesi ve müze düzenlenmesinin projelendirilmesinde ihtiyaç duyulan uzman personel görevlendirilmesi Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nden talep edilmiştir. Çalışmaya dahil olacak İl Kültür ve Turizm Müdürü Mehmet ÇALIŞKAN ve çalışmanın araştırma, tespit ve düzenleme bölümünde görev üstlenecek Anadolu Medeniyetleri Müzesi Arkeoloğu Melek YILDIZTURAN, Silifke Taşucu Meslek Yüksek Okulu Müdürlüğü Turist Rehberliği Bölümü Öğretim görevlisi İshak KOZAK ile ön görüşme yapılmıştır. Genel Koordinasyon Müze Müdürü İlhame ÖZTÜRK tarafından sağlanacaktır. Müzenin Türkiye genelinde bir tarım müzesi olması hedeflenecek ve Müzede; 1-Kooperatif 2-Tarım 3-Gazi Çiftliklerinin anlam ve önemi vurgulanacaktır. Oluşturulacak müzede Mustafa Kemal Atatürk’ün tarım politikaları, Gazi Çiftliklerinin kuruluş amaçları, kooperatifçiliğin başlangıcı vs. gibi temalar olmak üzere; Atatürk ve Çevre, Atatürk ve Tarım, Atatürk ve Kooperatifçilik gibi başlıklarla (bunlara ekleme yapılabilir) geniş çaplı yelpazesi olan bir sergileme ve anlatım görsel ve işitsel olarak yapılabilecektir. Özellikle tarım konusu Atatürk’ün çok önem verdiği ve gelişmesi için yaşamı boyunca uğraş verdiği daldır. Binada odanın biri Atatürk’ün Silifke Gazi Çiftliği’nin kurulması için yaptığı çalışmalar, diğer bir oda Silifke’ye gelişi hatta Mersin’e gelişi şeklinde düzenlenebilir. Özellikle Türk Tarımının dünü, bugünü, kooperatifçiliğin dünü, bugünü ve Silifke Gazi Çiftliği esas alınarak Gazi Çiftliklerinin kuruluş amaçları ve Türkiye genelinde bulunan gazi çiftliklerinin kısa anlatımının vurgulanması Türkiye’de ilk olacaktır. Müze düzenlenmesinde kullanılması gereken teknik donanımlar ile ilgili olarak Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü proje şubesinden projelendirilme yapılması öngörülmektedir. Böyle bir müzenin tanıtımı için Silifke Taşucu Meslek Yüksek Okulu Turist Rehberliği Bölümünden destek alınması için ön görüşme yapılmıştır. Atayurt Belediyesi internet sayfasından veya çeşitli basın yayın aracılığı ile duyurusu yapılmalıdır. Projenin hazırlık ve araştırma, incelemeye yönelik çalışması için geniş katılımlı ikinci toplantıda değerlendirme yapılması ve bir sonuca bağlanması konusunda görüş birliğine varılmıştır. Konu, Silifke Müze Müdürlüğünce Kültür ve Turizm Bakanlığı’na iletilmiştir. Binanın ‘Özel Müze’ olarak işlevlendirilmesi uygun görülmüştür. Konu ile ilgili iki toplantı yapılmıştır, 16 Şubat 2010 tarihinde gerçekleştirilen kapsamlı ikinci toplantının amacı Müzenin kısa zamanda hayata geçirilebilmesi için hazırlık ve araştırma, incelemeye yönelik çalışma gruplarının/kuruluşların/komisyonların belirlenmesi, müzeye konulacak eşyaların ve yararlanılacak fotoğraf, bilgi ve belgelerin temini, tespit edilmesi, işletim ve personel eksikliği konularına açıklık getirilmesi, çözüm aranması ve tanıtım çalışmalarına yönelik önerilere ilişkin konularda kararlar almak olmuştur. Konu ile ilgili olarak yapılan ikinci kapsamlı toplantıya;             -Türkiye Milli Kooperatifler Birliği Genel Başkanı ve Kent Koop. Başkanı, Muammer NİKSARLI,             -Adana Koop. (Adana Yapı Kooperatifleri Birliği) Genel Müdürü Tahsin SARIBIYIK, Kooperatifler Müdürü Rüstem KALKAN ve Yönetim Kurulu Üyesi Kerim YÜKSEL,             -Tarım Kredi Koop. Merkez Birliği Genel Md.Yrd. ve Türk Koop. Kurumu Yönetim Kurulu Üyesi Oktay MALYEMEZ,             -Silifke Tarım Kredi Müdürü Serdal PARLATAN,             -Tarım Kredi Kooperatifleri Bölge Müdürü Osman Nuri OKUMUŞ ve Yardımcısı M. Tevfik ONGUN,             -M.Ü. Silifke Meslek Yüksek Okulu Öğretim Gör. Ayhan YALÇIN,             -İl Kültür ve Turizm Müdürü Mehmet ÇALIŞKAN,             -İlçemiz Belediye Başkanları,             -Mersin İl Özel İdaresi KUDEB’den Arkeolog Ali BALOĞLU katılanlar arasındadır.             Alınan kararlar doğrultusunda :             -1 no’lu karar gereğince Taşeli Belediyeler Birliği Başkanlığı’na Müzeye sahip çıkılması ve Özel Müze olarak işlevlendirilmesi çalışmalarına başlanması için 08.03.2010 tarih ve 341 sayılı Silifke Müze Müdürlüğü yazısına alınan cevap olumsuz olmuştur.             -3 no’lu karar gereğince bilgi ve belgeye ulaşmak için; Silifke Müze Müdürlüğünce A.Ü. Ziraat Fakültesi Dekanlığına, Milli Kütüphane Başkanlığına, Atatürk Dil ve Tarih Yüksek Kurum Başkanlığına, Türk Tarih Kurumu Başkanlığına, Türkiye Ziraat Odaları Birliğine, Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliğine, TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Başkanlığına, Türkiye’nin çeşitli üniversitelerine yazılar yazılmıştır.             Bu yazışmalara alınan cevaplarda Gazi Çiftliği Atatürk Ulusal Tarım Müzesi’ne konulmak üzere yararlanılabileceği düşünülerek;             a-M.Ü. Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü’nün 13.05.2010 tarih ve 11 sayılı yazısı ekinde Alata Teknik Bahçıvanlık Okulu ile ilgili araştırma sonucu ve Yeni Mersin Gazetesi’nin 1929-1946 yıllarına ait nüshalarının (ulusal ve yerel tarım faaliyetleri çerçevesinde) incelenerek elektronik ortama aktarılan kayıtları gönderilmiştir.             b-Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanlığı’nın 05.05.2010 tarih ve 468 sayılı yazısı ekinde 1939 yılında basılmış olan “Atatürk Çiftlikleri” adlı kitabın fotokopisi, kurum arşivine ait 1937 yılında Başvekalet tarafından sureti gönderilmiş Atatürk Çiftliklerinin devrine dair tapu senedinin CD’ye kaydedilmiş kopyası, Başbakanlık Cumhuriyet arşivinden alınan üç belgenin fotokopisi gönderilmiştir .             c-Türkiye Ziraat Odaları Birliği 13.04.2010 tarih ve 1706 sayılı yazıları ile Müzede yer almasını istedikleri konuları belirtmişlerdir.             d-Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği’nin 06.04.2010 tarih ve 807 sayılı yazıları ile arşivlerin dijital kayıtları 1 CD ile sunulmuştur.             e-Ankara Üniversitesi Rektörlüğü’nün 26.04.2010 tarih ve 672 sayılı yazıları ile yararlanılacak bilgiler 1 CD ile gönderilmiştir.             f-A.Ü. Ziraat Fakültesi Dekanlığı’nın 20.04.2010 tarih ve 2289 sayılı yazıları ile ülkemizde tarım tarihinin gelişimi ile ilgili kaynaklara gereksinin duyulması durumunda görüş ve katkı sağlayacakları bildirilmiştir.             g-Milli Kütüphane Başkanlığı’nın 19.04.2010 tarih ve 82224 sayılı yazıları ile araştırma yapmak üzere bir personel görevlendirildiği takdirde talep edilen kaynakların fotokopilerinin temininde gereken kolaylığın sağlanacağı belirtilmiştir.             h-Ege Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Bölümü Başkanlığı’nın 22.04.2010 tarih ve 165 sayılı yazıları ile konu ile ilgili görüşlerine yer verilmiştir.             ı-Çukurova Üniversitesi Rektörlüğü’nün 14.4.2010 tarih ve 5384 sayılı yazıları ile hazırladıkları yazılı belgeler gönderilmiştir.             i-M.Ü. Silifke Meslek Yüksek Okulu Öğretim Gör. Ayhan YALÇIN tarafından “Atatürk Çiftlikleri Bunların Hazineye Devri” konulu bilimsel bir makale fotokopisi sunulmuştur.             -8 no’lu karar gereğince Silifke Müze Müdürlüğü’nce Gazi Çiftliği Karakol Binası’nın restorasyon projesi yapım işi için ÇKA (Çukurova Kalkınma Ajansına) 2010 yılında bir proje sunulmuştur, Atayurt Belediyesi proje ortaklığını kabul etmiştir. Aynı proje ile 2011 yılında da başvuru yapılmış ancak her iki başvuruya olumsuz sonuç alınmıştır.             Bakanlığımız Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün “Adana Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğüne” hitaplı 29.12.2010 tarih ve 265425 sayılı yazısı vardır. Bu yazıda Sayın Bakanımızın talimatları gereğince yapının kullanım işlevine ilişkin görüş sorulmuştur. Adana Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü yapının “Gazi Çiftliği Atatürk Ulusal Tarım Müzesi” olarak açılması yönünde olumlu görüş bildirmiştir.             31.01.2011 tarih ve 119 sayılı Silifke Müze Müdürlüğü’nün yazısı ile Adana Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü’nden Müze düzenlenmesi için proje yaklaşık maliyeti istenmiştir. Proje yaklaşık maliyeti Silifke Müze Müdürlüğü’ne iletilmiştir.             Atayurt Belediye Başkanlığı tarafından yukarıda değinildiği gibi Kooperatif İdari Binası restorasyonu gerçekleştirilmiştir. Bina için öngörülen ve kabul edilen ‘Gazi Çiftliği Ulusal Tarım Müzesi’ bugüne kadar gerçekleştirilmemiş olup, bina Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nca kullanılmaktadır.