1927 Genel Nüfus Sayımına Göre İçel Vilayeti’nde Okuryazarlık             1912’den itibaren aralıksız biçimde yaşanan savaş ortamı, toplumsal hayatın diğer alanlarında olduğu gibi eğitim sisteminde de sürekliliği zedeleyen önemli sonuçlar doğurmuştur. Bu süreçte öğretmen kadrolarının kayda değer bir bölümünün askeri sevklerle eğitim kurumlarından uzaklaşması, okul altyapısının hem kapasite hem de fiziksel koşullar bakımından yetersizliği ve giderek ağırlaşan ekonomik sorunlar, eğitim hizmetlerinin düzenli yürütülmesini ve geniş kitlelere erişimini belirgin biçimde sınırlamıştır.             Milli Mücadele’nin tamamlanmasının ardından kurulan Türkiye Cumhuriyeti ise, hem devlet teşkilatını yeniden inşa etme hem de toplumsal dönüşümü hedefleyen kapsamlı bir yeniden yapılanma gündemiyle hareket etmiştir. Bu dönemde inkılapların uygulanması kadar, eldeki beşeri sermayenin düzeyini görünür kılacak tespit çalışmalarının yapılması da öncelikli bir ihtiyaç olarak ortaya çıkmıştır. Nüfus sayımı, bu ihtiyaca yanıt veren temel araçlardan biri olarak demografik ve sosyoekonomik niteliklere ilişkin çok boyutlu veri üretmiştir. Özellikle okuryazarlık göstergeleri, eğitim düzeyinin değerlendirilmesi ve izlenecek eğitim politikalarının belirlenmesi açısından kritik bir referans işlevi görmüştür.             Nitekim Cumhuriyet’in ilk genel nüfus sayımı olan 1927 sayımı sonuçları, ülkede okuryazarlık düzeyinin oldukça sınırlı kaldığını ortaya koymaktadır. Toplam 13.629.488 kişilik nüfus içinde 12.517.992 kişinin okuma-yazma bilmediği, 1.111.496 kişinin ise okuryazar olduğu saptanmıştır. Bu tablo, okuryazarlık oranının yaklaşık %8 düzeyinde seyrettiğine işaret ederek, dönemin Türkiye’sinde eğitim ve okuryazarlık alanında yaygın ve yapısal bir yetersizlik bulunduğunu göstermektedir. Tablo 1: 1927 Genel Nüfus Sayımına Göre İçel Vilayeti’nde Nüfusun Okuryazarlık Durumu 1927 Genel nüfus Sayımına göre İçel Vilayeti’nde okuryazar oranı %5,2 iken nüfusun geriye kalan %94,8 gibi büyük bir oranı okuma yazma bilmemektedir. Okuma yazma bilenler içerisinde İçel genelindeki erkeklerin oranı %10,56 iken kadınların oranı %0,94’tür. Okuma yazma bilen 1.111.496 kişiye göre İçel Vilayetinin erkek oranı %0,39 iken kadınların %0,042’dir. Bu veriler okuryazar olan kadınların sayısı erkeklere göre oldukça düşük olduğunu gösteriyor. Okuryazar sayısı ise en fazla 2.157 kişi ile İçel Vilayeti’nin Merkez Kazası olup onu 946 kişi ile Anamur Kazası takip etmektedir. İçel Vilayeti’nde okur-yazar erkek sayısı ise en fazla Silifke (İçel) merkez kazası iken kadınlarda da yine Silifke olmuştur.   Dipnotlar Selçuk Uygun, “I. Dünya Savaşı Çanakkale Cephesinde Öğretmenler”, SDU International Journal of Educational Studies, VI/1, (2019), s.54-65. Meral Taner Derman ve Handan Asude Basal, “Cumhuriyetin İlanından Günümüze Türkiye’de İlköğretimde ve İlköğretime Öğretmen Yetiştirmede Niceliksel ve Niteliksel Gelişmeler”, Education Sciences, IV/1, (Şubat 2009), s.139-154. Türkiye Cumhuriyeti Başvekâlet İstatistik Umum Müdürlüğü, 28 Teşrinievel 1927 Umumî Nüfus Tahriri Mufassal Neticeler Fasikül I, Hüsnütabiat Matbaası, Ankara, 1929, s.XLVI, 131.