1927 Genel Nüfus Sayımına Göre İçel Vilayeti’nde Dini Yapı             Türkiye Cumhuriyeti, Osmanlı Devleti’nden kayda değer bir azınlık nüfusu ile bu nüfusa ait kurumlar, kültürel birikim ve çeşitli toplumsal-siyasal sorun alanlarını da devralmıştır. Osmanlı’nın kuruluşundan itibaren, özellikle yükselme döneminde imparatorluk sınırları içinde yaşayan gayrimüslim topluluklar ve diğer azınlık grupları “millet sistemi” adı verilen kurumsal çerçeve içerisinde örgütlenmişti. Bu yapı, söz konusu cemaatlerin dinsel ve etnik kimliklerini göre düzenli biçimde sürdürmelerine imkân tanımıştır. Bununla birlikte, XIX. yüzyılda modernleşme ve merkezileşme dinamiklerinin güçlenmesiyle birlikte azınlıkların statüsünün yeniden tanımlanması gündeme geldi. Hakların genişletilmesi ve Müslüman nüfusla daha eşit bir hukuki konuma yaklaştırılması hedefi doğrultusunda Tanzimat Fermanı, bu dönüşüm sürecinin temel metinlerinden biri olarak öne çıkmıştır.             Osmanlı’nın sona ermesinin ardından kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nde azınlıklara ilişkin düzenlemeler, belirli ölçüde bu tarihsel arka planın etkilerini taşımaya devam etmiştir. Lozan Barış Antlaşması’nda “azınlık” kategorisi esas itibarıyla Müslüman olmayan gruplar üzerinden tanımlandı. Sonradan İslamiyet’i kabul eden kişiler bu statünün kapsamı dışında bırakılmıştır.             Erken Cumhuriyet döneminin demografik görünümünü yansıtan 1927 Genel Nüfus Sayımı’nda ise azınlık grupları da sayım kapsamına alınmış ve nüfusun dini bileşimi sonuç tablolarında ayrıntılı şekilde raporlanmıştır. Söz konusu sayım verilerine göre Türkiye Cumhuriyeti nüfusunun %97,36’sı Müslüman, %2,64’ü ise gayrimüslim olarak kaydedilmiştir. 1927 Genel Nüfus Sayımına göre İçel Vilayeti’nde 41.149 kadın ve 49.791 erkek olmak üzere toplam nüfusu 90.940 kişidir. Tablo 1: 1927 Genel Nüfus Sayımına Göre İçel Vilayeti’nde Dinler ve Mezhepler Tabloyu incelediğimizde nüfusun 90.718’si müslüman iken 222 gayrimüslim nüfus yer almaktadır. Bu duruma göre İçel Vilayeti’nde 1927 yılı itibariyle nüfusun yaklaşık %99,76’ı Müslüman, %0,24’ü de gayrimüslim kişilerden oluşmaktadır. Halk arasında, 1923 sonrasında Ermeni ve Rum nüfusunun “binlerce” düzeyinde olduğu sıkça ileri sürülmektedir. Ancak tabloda yer alan veriler, bu iddiayı doğrulamamaktadır. Aksine gayrimüslim nüfusun sayı olarak oldukça sınırlı kaldığını göstermektedir. Dipnotlar Yelda Demirağ, “Osmanlı İmparatorluğu’nda Yaşayan Azınlıkların Sosyal ve Ekonomik Durumları”, Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, (Mayıs 2002), XIII/13, s.15-16. Uğur Kurtaran, “Osmanlı İmparatorluğu’nda Millet Sistemi”, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı 8, (Sonbahar 2011), s.58-62. Bilal Eryılmaz ve Mücahit Bektaş, “Lozan Perspektifinden Türkiye’de Azınlık Politikaları (1923-2016)”, Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, (Ekim 2017), V/2, s.27. Nilgün Atıcı Köktaş ve Hakkı Büyükbaş, “Lozan Antlaşması, Dini Azınlıklar ve Dış İlişkiler Boyutu”, Ardahan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, II/3, (Nisan 2016), s.7. Türkiye Cumhuriyeti Başvekâlet İstatistik Umum Müdürlüğü, 28 Teşrinievvel 1927 Umumî Nüfus Tahriri Mufassal Neticeler İcmal Tabloları, Fasikül I, Hüsnütabiaat Matbaası, Ankara, 1929, s.IX, 143. Türkiye Cumhuriyeti Baş Vekalet Merkezi İstatistik Müdüriyeti Umumiyesi, 28/Teşrinievvel 1927 Umumî Nüfus Tahriri Usuller Kanun ve Talimatnameler Neticelerin Tahlili, Fasikül III, Başvekâlet Müdevvenat Matbaası, Ankara, 1929, s.30.