BAŞKENTTEN SELAM   BOŞNAKLAR Boşnaklar, Köken itibariyle Güney Slav halkı olup, çoğunluğu Bosna, Hersek ile Sırbistan'da yaşamaktadır Ayrıca Hırvatistan, Karadağ, Slovenya, Kosova, Makedonya ve Türkiye’de de önemli miktarda Boşnak yaşamaktadır. Örneğin Türkiye'de kanaatime göre, yarım milyondan fazla bir sayıda Boşnak yaşamaktadır. Boşnaklar, yüz yıllarca dine dayalı bir kimlik tanımı içinde yer almışlar, Bosna, Hersek ve Sancak'taki Ortodoks veya Katolik Güney Slavlar ise Sırp veya Hırvat milletlerinin bu bölgelerdeki uzantıları kabul edilmişlerdir. 1963'te Yugoslavya'nın sosyalist Federal Cumhuriyet tanımına geçişi ile birlikte Bosna-Hersek Sosyalist Cumhuriyeti yönetiminde Sırpların egemen konumunun zayıflamaya başlaması, Boşnaklar için yeni bir millî kimlik tanımının yolunu açmıştır. 1961'de ortaya atılan "Etnik Müslüman" terimi ile Boşnaklar bu isim altında Bosna Hersek yönetiminde Sırpların ve Hırvatların yanı sıra söz sahibi hâle gelmişlerdir. 1968'de Müslüman milleti kavramı, dinî mensubiyeti ifade eden Müslüman kavramından farklı bir anlam içerecek şekilde Yugoslavya Anayasası'na girmiştir. Ancak kesinlikle bilinmelidir ki, örneğin, çoğunluğu Müslüman olan Arnavutların arasında, Müslüman olmayanlar da vardır. Bosna-Hersek'in bağımsız bir Cumhuriyet kimliği kazanmasından sonra, Boşnak terimi millî bir anlam kazanmıştır. Sırbistan-Karadağ Cumhuriyetinde, 2002 ve 2003 nüfus sayımı verilerine göre önemli bir Boşnak nüfus bulunmaktadır. Söz konusu veriler şu şekildedir: Sancak'ta; Boşnaklar 193.026 kişi (toplam nüfusun %45,31'i), Sırplar 156.852 kişi (toplam nüfusun %36,82'si), Karadağlılar 29.892 kişi (toplam nüfusun %7,02'si), Müslümanlar  27.047 kişi (toplam nüfusun %6,35'i); Karadağ'da; Karadağlılar 267.669 kişi (toplam nüfusun %43,16'sı), Sırplar 198.414 kişi (toplam nüfusun %31,99'u), Boşnaklar 48.184 kişi (toplam nüfusun %7,77'si), Arnavutlar 31.163 kişi (toplam nüfusun %5,03'ü), Müslümanlar 24.625 kişi (toplam nüfusun %3,9'si), Hırvatlar 6.811 kişi (toplam nüfusun %1,1'i). Ayrıca Hırvatistan ve Makedonya'da %1'ler civarında küçük bir Boşnak nüfus yaşamakta, iş gücü göçü nedeniyle başta Almanya olmak üzere Batı Avrupa ülkelerine yerleşmiş Boşnaklar da bulunmaktadır. Boşnak dostlarım Prof.Dr.Münip Maglayliç ve Prof.Dr.Fehim Nametak, muhterem eşleri ve Kosovalı Altay Suroy’la, Sarayova’da Maglayliç malikanesinde Burada önemli ve özellikle belirtmek isterim ki, benim Balkan Ülkelerinde yaşamakta olan çok sayıda Boşnak dostlarım vardır. Bunlarla kimi zaman Türkiye’de, kimi zaman da Bosna, Kosova, Makedonya gibi Balkan Ülkelerinde karşılaşır, kucaklaşırız. Örneğin Bosna’nın Sarayova ve Sancak kentlerindeki iki Boşnak dostumun evlerinde de konaklama fırsatı buldum ve onlara olan sevgi ve saygı duygularım daha da gelişti… İlk olarak 1935'te Prizren'e başlayan Tuzlalı Boşnak göçlerinin asıl amacı Yugoslavya-Türkiye arasında imzalanan göç anlaşmasından faydalanmaktı. Tuzla'dan gelişlerin 1945'e kadar sürdüğü bilinmektedir. Kapı kapanınca Prizren'de kalakalmış olan Boşnaklar evlerine dönemeyip, civarda 18 köy kurup yerleştiler. Bu köyler Nebregošte, Manastirica, Ljubinje Gornjo, Ljubinje Donjo, Rečane, Lokvica, Sredska, Bogošovce, Mušnikovo, Plavanje, Grnje Selo, Rlačiki, Pejciki, Drlajčiči, Milačiki, Zivinjanje'dir. Özellikle Balkan savaşları ve 1. Dünya Savaşı arasında Türkiye'ye günümüzdeki Bosna Hersek, Sırbistan ve Karadağ'dan Boşnak göçü olmuştur. Boşnakların Türkiye'de yerleştiği kentler şunlardır: Adana, Alaçatı, Afyonkarahisar, Amasya, Ayvalık (Küçükköy), Balaban, Buca (İzmir), (Kartepe, Kocaeli), Edirne, Balkaya (Sapanca, Sakarya), Burhaniye, Bursa, Eskişehir, Fevziye köyü (Ankara), Gömeç (Ayvalık-Burhaniye), Hamdibey/Trulya (Kırklareli), Hüdavendigâr (Eskişehir), Karamürsel (Kocaeli), Karapınar Mahallesi (Karamürsel, Kocaeli), Küçükköy/Yeniçahori (Ayvalık), Lütfiye Köyü (Eskişehir), İnegöl (Bursa), İzmir, Pendik (İstanbul), Sakarya, Samsun, Sapanbağları (İstanbul), Ördekgölü köyü (Ankara), Yıldırım Mahallesi (İstanbul), Sefaköy (İstanbul), Zara (Sivas), Gemerek (Sivas) ve Hafik (Sivas). Boşnak Halk Kültürü, 15'inci yüzyıla tarihlenen uzun bir geleneğe sahiptir. Boşnak kültüründeki pek çok unsur gibi halk kültürleri de Slavik karışımı ve Doğu etkisindedir. Tipik olarak 19'uncu yüzyıldan önceye kaynaklanır. Boşnak halkı geleneğinde iki popüler karakter, düzenbaz ve kahraman görülür. Ünlü Yugoslav yazar İvo Andriç’in bir romanına konu olan “Drina Köprüsü’nde Altay Suroy’la Boşnaklar, bir Güney Slav dili olan Boşnakça konuşurlar. Boşnak lisanı, Sırpçadan alfabe olarak, Hırvatçadan bazı kelimeler bakımından farklıdır. Bu 3 özellik  genellikle Sırp-Hırvatça adı verilen dilin 3 farklı standartlaştırılmış formu olarak kabul edilmekte olup hepsi bu dilin Ştokavyan lehçesinin Doğu Hersek grubuna mensuptur. Doğu Trakya bölgesinde yaşayan bir Güney Slav halkı olan Pomaklar ile de dilleri birbirine yakındır, ancak Pomakça Bulgarca ile daha yakın bir ilişki içerisindedir. Boşnakçanın söz varlığında Müslüman dünyasının terminolojileri çok fazladır. Bu Müslüman terimleri içinde Türkçenin yeri, tarihî ilgisi ve Osmanlı Devleti'ndeki uzun tarih birliği sebebiyle apayrıdır. Türkçe, Boşnakçanın yapısında sadece söz varlığıyla değil, dil kullanımıyla da vardır. Mesela, Boşnakların bayram kutlamalarında “bayram mubarek olsun” ifadesinin aynen kullanılması buna örnektir. Boşnakların çoğu İslam'a, bazıları Ateizm, Agnostisizm ve Deizm'e inanır. Bundan dolayı Seküler Hümanizm Dünya Görüşü Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti zamanında yaygındı. Rumeli Müslümanlarının çoğunluğu Sünni'dir ve az sayıda Bektaşi inancına sahiptir. Bunun dışında Katolik ve Ortodoks Hristiyan Boşnaklar da vardır. Ülkemizde yaşayan ve Türk Vatandaşı olan ünlü Boşnaklardan bazıları şunlardır: Futbolcular: Saffet Sancaklı, Elvir Baliç, Ediz Bahtiyaroğlu, Elvir Boliç, Faruk Süren (GS Bşk.), Fahrudin Ömeroviç Basketbolcular. Mirsad Türkcan, Hüseyin Beşok, Emir Preldzic, Hedo Türkoğlu, Semih Erden, Asım Pars, Nedim Dahl, Cedi Osman, Hidayet Türkoğlu, Hüseyin Beşok Voleybolcular: Meliha İsmailoğlu, Zehra Güneş, Mert Matiç, Meliha Diken, Mirza Lagumdzija Sinema Sanatçıları: Kıvanç Tatlıtuğ, Çağatay Ulusoy, Birkan Sokullu, Demet Akalın. Ses sanatçıları: Ajda Pekkan, Semiramis Pekkan, Ayşegül Aldinç, Cem Adrian, Emina Jahoviç Sandal. İlk Kadın Pilot: Sabiha Gökçen (Atatürk’ün manevi evladı). Siyasetçi-iş insanı: Cem Uzan, Hakan Uzan, Erkan Baş, Şarık Tara, Tuğrul Sunalp, Satranççı:  Suat Atalık Yazar: Ayşe Kulin, Hıncal Uluç,